Rwa kulszowa – przyczyny, objawy, leczenie bólów korzonków

rwa kulszowa - objawy przyczyny i leczenie bólów korzonków i nerwu kulszowego

Rwa kulszowa, czyli ucisk na nerw kulszowy, będący największym nerwem w ciele człowieka, to przypadłość charakteryzująca się silnym bólem w odcinku lędźwiowym kręgosłupa. Międzynarodowa Statystyczna Klasyfikacja Chorób i Problemów Zdrowotnych ICD-10 klasyfikuje tę chorobę pod numerem ICD10: M54.3. Atak rwy kulszowej jest bardzo bolesny, a towarzyszy mu też osłabienie mięśni czy pogorszenie czucia w kończynie dolnej. Ile trwa rwa kulszowa i jak wygląda leczenie rwy kulszowej? Jakie są jej przyczyny i jak ją rozpoznać?


Menu:

Co to jest rwa kulszowa?

Rwa kulszowa (ischias, ischialgia), fachowo określając, jest to zespół objawów związanych z uciskiem nerwu kulszowego przy czym potocznie mówi się o niej, że to ból korzonków. Nerw kulszowy (łac. nervus ischiadicus) jest końcową gałęzią splotu krzyżowego i ruchowo odpowiada za tylną grupę mięśni uda, a także za całe podudzie i stopę. Podudzie i stopa są też przez niego zaopatrywane czuciowo. Rwa kulszowa objawia się nagłym i silnym bólem w okolicy lędźwiowej kręgosłupa, a dolegliwościom bólowym towarzyszą i inne objawy – wszystkie są zaś wynikiem ucisku nerwu kulszowego, będącego największym nerwem obwodowym w ciele człowieka.

Dlaczego mówi się też o ataku korzonków? Co to są korzonki? To pęcherzyki włókien nerwowych, odchodzące od rdzenia kręgowego między poszczególnymi kręgami. Są one bardzo wrażliwe na zmiany w obrębie kręgosłupa. Warto wiedzieć, że istnieją różne rodzaje rwy: ramienna, kulszowa, udowa.

  • Ramienna – promieniuje od szyi do ramienia i dalej do końca ręki, powodując przykurcze, mrowienie i drętwienie.
  • Kulszowa – wywołuje ból w odcinku lędźwiowym kręgosłupa, promieniujący często nawet do stopy.
  • Udowa – w tym przypadku ból przebiega po przedniej stronie nogi, a objawy dodatkowe to przykurcz, mrowienie i drętwienie.

Rwa kulszowa – przyczyny

Przyczyny rwy kulszowej to zwykle po prostu zaniedbania – przyjmowanie niewłaściwej postawy ciała, brak ćwiczeń fizycznych i brak leczenia zwyrodnień kręgosłupa gdy dawały pierwsze sygnały swojej obecności.

  • Bezpośrednia przyczyna pojawienia się bólu to ucisk wywierany na korzenie nerwowe w kanale kręgowym.
  • Warto jednak wiedzieć, że rwa kulszowa może również pojawić się z powodu obecności guza w kanale kręgowym, guza obwodowego uciskającego na nerw, pojawienia się krwiaka, który ów nerw uciska, albo w wyniku złamania kręgosłupa.
  • Rwa kulszowa może także – choć rzadko – być spowodowana gruźlicą kręgosłupa.
  • Atak rwy kulszowej może być też spowodowany dodatkowym obciążeniem kręgosłupa u kobiet w ciąży. Rwa kulszowa w ciąży stanowi duży problem, gdy atakuje w nocy – uniemożliwia spokojny sen.

Pojawieniu się bólu sprzyja też zawsze:

  • cukrzyca,
  • nadwaga,
  • dieta uboga w wapń,
  • sole mineralne i witaminy,
  • gwałtowne oziębienie ciała.

Rwa kulszowa – objawy

objawy rwy kulszowej

Objawy rwy kulszowej są liczne, jednak przede wszystkim chodzi tu o dolegliwości bólowe, które są w tym przypadku na tyle mocne, że uniemożliwiają swobodne poruszanie się i wykonywanie codziennych zadań. Czasem wystarczy jeden niewłaściwy, gwałtowny ruch, by pojawił się przeszywający ból. Może on promieniować na nogę aż do stopy. Może też promieniować do pośladka. Ból może być silniejszy z jednej strony ciała lub obejmować tylko jedną stronę. Może mieć różne natężenie – aż do tak silnego i przeszywającego, że osoba cierpiąca ma trudności ze wstaniem z łóżka, chodzeniem, najmniejszym ruchem. Mogą pojawić się również zaburzenia czucia, odrętwienie, pieczenie czy mrowienie.

Objaw Lasegue a korzonki

By potwierdzić, że mamy do czynienia z rwą kulszową, należy też zwrócić uwagę na objaw Lasegue’a. Polega on na niemożności podniesienia kończyny dolnej, gdy jest się w pozycji leżącej. Warto więc po prostu położyć się na płaskiej powierzchni i spróbować podnieść wyprostowaną nogę. Jeśli towarzyszy temu trudność, wskazuje to na kompresję nerwu kulszowego.

Rwa kulszowa – leczenie

Kiedy pojawia się rwa kulszowa odpoczynek i ćwiczenia mogą przynieść ulgę. Gdy pojawi się rwa kulszowa, masaż rozluźniający także jest zalecany, choć nie można się na niego zgłaszać w ostrej fazie choroby. Konieczne jest jednak wdrożenie profesjonalnego leczenia, które najlepiej pomoże uporać się z bolącymi korzonkami. Jak leczyć rwę kulszową? Lekarz przepisze zapewne profesjonalną maść na rwę kulszową, zastrzyki na rwę kulszową oraz tabletki. Na rwę kulszową stosuje się leki przeciwbólowe i środki przeciwzapalne. Jeśli kogoś dopadła rwa kulszowa, zastrzyki domięśniowe to czasem jedyne rozwiązanie by rozluźnić mięśnie i pozbyć się bólu. Zapalenie korzonków można leczyć środkami bez recepty. Sprawdzą się na przykład:

  • Harpagon Forte Max – Gdy pojawia się rwa kulszowa, leki mogą być doustne lub przeznaczone do smarowania obolałego miejsca. Żelem, który likwiduje ból, wzmacnia strukturę kości, mięśni i stawów oraz przeciwdziała pojawieniu się kolejnych dolegliwości jest Harpagon Forte Max. To innowacyjny i popularny produkt, który z pewnością ulży w cierpieniu osobie chorej, gdy dopadnie ją rwa kulszowa.
  • Ibuprofen – o działaniu przeciwzapalnym i przeciwbólowym, przy czym stosuje się go przy dolegliwościach o małym lub średnim natężeniu
  • Naproksen – niesteroidowy lek przeciwzapalny, o działaniu przeciwbólowym, przeciwzapalnym i przeciwgorączkowym
  • Diklofenak – lek o działaniu przeciwzapalnym i przeciwbólowym, stosowany nie tylko w leczeniu rwy kulszowej, ale i na przykład przy chorobach tkanki łącznej
  • Tolperyzon – lek na receptę, który zmniejsza napięcie mięśni szkieletowych.


Jak długo leczy się rwę kulszową? Ból utrzymuje się od kilku dni do nawet kilku tygodni, przy czym wyróżniamy fazę ostrą choroby oraz fazę przewlekłą, która następuje po niej. W fazie ostrej trzeba położyć się w taki sposób, by nie leżeć po stronie, która boli – tym samym zwiększałoby się tylko ucisk. Warto lekko podkurczyć kończyny dolne i włożyć między nie poduszkę.

Ile trwa rwa kulszowa jeśli się jej nie leczy?

Około 4-6 tygodni. Regeneracja przebiegnie samoistnie, jednak niewiele osób może sobie pozwolić na tak długi odpoczynek. Przy pierwszych dolegliwościach lepiej zgłosić się więc do specjalisty. To konieczne także wówczas, gdy ból nie mija po 3-4 dniach od pierwszego ataku. Jednak gdy pojawia się rwa kulszowa, jaki lekarz pomoże? Najpierw można się zgłosić po lekarstwa do lekarza rodzinnego, jednak w obliczu częstych powrotów czy bólu który nie mija konieczna jest wizyta u ortopedy, neurologa lub neurochirurga.

Ćwiczenia na rwę kulszową

Źródło: Youtube.com, kanał: Jessica Valant Pilates

Ćwiczenia na rwę kulszową nie są szczególnie skomplikowane, ale warto je wykonywać regularnie. Ich zadaniem jest wzmocnienie dolnego odcinka kręgosłupa, a także zapobieganie skurczom mięśni. Stosuje się więc ćwiczenia rozciągające, a także wzmacniające – można je wykonywać przy pomocy specjalnego sprzętu lub bez wspomagania. Polecane ćwiczenia przy rwie kulszowej to między innymi:

  • kołyska – należy położyć się na plecach z wyprostowanymi rękami i nogami, a następnie unieść nogi i złapać je pod kolanami, by pośladki oderwały się od podłoża. W tej pozycji trzeba wytrzymać 5 sekund, po czym wrócić do pozycji wyjściowej. Ćwiczenie powtarzamy w serii – po 10 powtórzeń.
  • koci grzbiet – zaczynamy w klęku podpartym, następnie wypychamy plecy w górę, tak jak koty. Głowa powinna wówczas schować się między ramionami. Na wdechu należy wrócić do pozycji wyjściowej, opuszczając środkową część kręgosłupa. Ćwiczenie powtarzamy w serii – 10 razy.
  • rowerek – kładziemy się na plecach, z rękami wyciągniętymi wzdłuż tułowia. Następnie podnosimy nogi i uginamy kolana, ruszając nimi jak w czasie jazdy na rowerze. Ćwiczenie należy wykonywać przez 30 sekund, a później odpocząć i powtórzyć je jeszcze 10 razy.

Rwa kulszowa – domowe sposoby i naturalne leczenie

Istnieją różne sposoby na rwę kulszową, chociaż oczywiście zawsze lepiej zapobiegać niż leczyć. Nim wdroży się specjalistyczne leki na rwę kulszową, warto zainteresować się domowymi sposobami pozbycia się dolegliwości. Początkowo trzeba przede wszystkim unikać wysiłku fizycznego – organizm musi odpocząć, a w dodatku każdy ruch może powodować ból. Poza odpoczynkiem korzonki można leczyć ciepłem. Ulgę w bólu przyniesie już ciepły kompres lub rozgrzanie bolącego miejsca przez termofor.
rwa domowe leczenie

Co na rwę kulszową będzie najlepsze z naszych domowych szafek?

Warto zastosować też napary z ziół. Melisa, dziurawiec i rumianek, czyli zioła o działaniu uspokajającym, kojącym. Trzeba tylko upewnić się, że napary nie będą wchodziły w reakcję z innymi lekami. W przewlekłej fazie choroby można już rozpocząć wykonywanie ćwiczeń, by zapobiec ponownemu pojawieniu się rwy kulszowej – która ma tendencję do nawracania.

Bibliografia

  1. Nicpoń, W. K., Marek Harat, and Janusz Landowski.; Cechy kliniczne nerwobólu kulszowego i jego podłoże anatomiczne.; Ból 3.2 (2002): 7-12.
  2. Kraemer, Juergen.; Choroby krążka międzykręgowego.; Elsevier Health Sciences, 2013.
  3. Świerkot, Jerzy.; Bóle krzyża—etiologia, diagnostyka i leczenie.; Przew. Lek 9 (2006): 86-98.
  4. Patrick, Donald L., et al.; Assessing health-related quality of life in patients with sciatica.; Spine 20.17 (1995): 1899-1908.
  5. Frymoyer, John W.; Back pain and sciatica.; New England Journal of Medicine 318.5 (1988): 291-300.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

÷ dziewięć = jeden